İstanbul Gezi Rehberi - Sütunlar ve Kuleler

BEYAZIT KULESİ

Beyazıt'da İstanbul Üniversitesi'nin bahçesinde yer alan yangın kulesidir. İlk kez 1749 yılında ahşap olarak inşa edilen ve zaman zaman yangınlarla hasar gören kule; Sultan II. Mahmud'un emriyle 1828'de yeniden yaptırılmıştır. Mimarı Senekerim Balyan'dır.

85 m yüksekliğinde olan kulenin ana duvan taştan, merdivenleri ise ahşaptandır. Günümüzde yangın gözetleme fonksiyonunun yanı sıra meteorolojik bilgiler edinmek için de kullanılmaktadır.
 

ÇEMBERLİTAŞ

Adını verdiği semtte, Divanyolu üzerinde yer alır. Roma Apollon Tapınağı'ndaki sütun I. Konstantin (M.S. 324 -337) tarafından İstanbul'a getirilmiştir. Başlangıçta tepesinde, pagan geleneğin uzantısı olarak bir elinde haç, diğer elinde mızrak taşıyan bir Apollon heykeli vardı. Yıldırım düşmesiyle parçalanan heykelin yerine daha sonra mermer bir haç koyulmuştur. Osmanlılar döneminde haç indirilmiş fakat sütuna dokunulmamıştır. 1700'de Sultan II. Mustafa sütunu çemberlerle sağlamlaştırmış, günümüzdeki kaideyi inşa ettirmiştir. Kulenin yüksekliği 35 metredir.
 

DOLMABAHÇE SAAT KULESİ

Dolmabahçe Sarayı girişine Sultan II. Abdülhamid tarafından 1890-1895 yılları arasında yaptırılmıştır. Saray mimarı Sarki Balyan tarafından Neobarok ve Ampir tarzında yapılmıştır. 2 metre yüksekliğinde ve 4 katlıdır. Iki tarafında Sultan 2. Abdülhamid'in tuğrası bulunur. Saatçibaşı Johann Meyer tarafından takılan Paul Garnier markalı saat 1979'da kısmen elektronik sisteme çevrilmistir ve çalışır durumdadır.
 

DİKİLİTAŞ

Sultanahmet Meydanı'nda dikilidir. Sütun ilk önce III. Tutmosis tarafından Mısır'a diktirilmişti. Ama daha sonra I.Theodosius bu anıtı 390 yılında İstanbul'a getirmiştir. 19.59 metre yüksekliğinde ve pembe granittendir. Sütunun 4 yüzünde firavun Tutmosis'in zaferleri anlatılmıştır. Kaidesinin batı yüzünde I. Theodosius, yanında kansı ve çocukları, tahtına oturmuş ve elçileri kabul ederken tasvir edilmiştir.
 

ETFAL HASTANESİ SAAT KULESİ

Sultan II. Abdülhamid tarafından Hamidiye Etfal Hastanesi (şimdi Şişli Etfal Hastanesi) içinde yaptırılan saat kulesidir. Mimarı Mehmed Şükrü Bey'dir. 1907'de 150 m2 alan üstüne yaptırılan kule 20 metre yüksekliğindedir. inşaatında mermer ve Hereke taşları kullanılmıştır. Kulenin ön yüzünde Sultan II. Abdülhamid tuğralı kitabesi vardır.
 

GALATA KULESİ

Karaköy'de Haliç'e, Boğaz'a ve Marmara'ya hakim bir tepe üzerinde bulunmaktadır. Kule, 1348 yılında Galata Surları'nın başkulesi olarak Cenevizlilerce inşa edildi. 1509 büyük depreminde ağır hasara uğrayan kule Mimar Hayreddin tarafından tamir edildi. Dolayısıyla zeminden yukarıya doğru 13 metreden itibaren kule Türk yapımıdır.

Önceleri zindan olarak da işlev gören kule, çoğunlukla yangınları gözetlemek maksadıyla kullanıldı. Buradan şehir sürekli gözetleniyor, çıkan yangınlar, kulede bulunan büyük bir davul (kös) çalınarak kent halkına duyuruluyordu. Yerden yüksekliği 62 m. (alemle birlikte 65.9 m.) olan kule günümüzde turistik maksatlarla kullanılmaktadır. En üst kat restaurant olarak işletilmektedir. Bu katta bulunan ve kulenin etrafını çepeçevre dolaşan balkon, şehrin temaşa edilebileciği ideal bir yerdir.

GOTLAR SÜTUNU

Gülhane Parkı'nda yer alır. IVyy'da yapıldığı tahmin edilmektedir. Gotlar'a karşı kazanılan zaferden sonra dikilmiştir. Sütun 15 m yüksekliğindedir ve 3 basamaklı bir kaide üzerine oturmaktadır. Tek parça olan sütun sadece kartal kabartması taşıyan korint bir başlıkla süslüdür.

KIZKULESİ

Marmara Denizi'nin İstanbul Boğazı ile buluştuğu yerde, Üsküdar kıyısına yakın, deniz ortasındaki kayalıklar üzerine kuruludur.Çok eski zamanlardan beri bu yer farklı amaçlarla kullanılagelmiştir. İlk olarak M.Ö. 411 yılında, Atina'nın bu küçük adacığı Boğaz'a giriş-çıkışı kontrol etmek ve bir gümrük veznesi amacıyla kullandığını biliyoruz. 12. yüzyılda ise boğazı korumak maksadıyla kullanılmış ve bir savunma kulesi inşa edilmiştir. Fetihten sonra Osmanlılar da burayı aynı maksatla kullanılmışlardır. Bu amaçla Fatih Sultan Mehmed buraya yeni bir kule yaptımııştır. Osmanlı İmparatorluğu güçlendikten sonra Kule savunma işlevini tamamen yitirmiş ve bir deniz feneri ve karşılama törenlerinde t op atışlarının yapıldığı bir yer olarak kullanılmaya başlanmıştir.

1716 yılında çıkan bir yangında eski kule tamamen harap .olmuş ve 1725-1726 yıllarında Sadrazam Nevşehir'li Damat İbrahim Paşa tarafından bugünkü kule inşa ettirilmiştir. Son olarak 1943 yılında kulenin iç duvarlan ahşaptan betona dönüştürülmüştür.

Kız Kulesi'nin en göze çarpan özelliği beyaz rengi, dilimli barok kubbesi ve kubbe üzerindeki bayrak direğidir. İstanbul denince ilk akla gelen şeylerden olan Kız Kulesi, İstanbul'un birçok tablo ve fotoğrafa konu olmuş sembollerinden biridir. Cumhuriyet dönemi boyunca çok farklı amaçlarla kullanılan kule, günümüzde restore edilmekte ve turizme kazandırılması düşünülmektedir.

NUSRETİYE SAAT KULESİ

Tophane'de, Meclisi Mebusan Caddesi üzerindedir. Nusretiye Camii ' nin yanına Sultan Abdülmecid tarafından yaptırılmıştır. Neoklasik tarzda yapılan kule 15 m. uzunluğundadır. Giriş kapısı üstünde Sultan Abdülmecid'in tuğrası yeralır. Saati ve kadranlarından ikisi yokolmuştur. Halen bakımsız bir haldedir.
 

KIZTAŞI

Fatih'de, adıyla anılan semtte yer alır. 450 - 457 yıllarında İmparator Markianus zamanında yapılmıştır. 17 m. yüksekliğinde olan granit sütun 3 basamaklı bir kaide üstüne oturmuştur. Korint başlığı üzerinde sadece melek kabartması bulunur.

ÖRME SÜTUN

Sultanahmet Meydanı'nda bulunur. 4. veya 5. yüzyılda yapılmış ve tahrip olmuş bulunan sütun 944'te VII. Konstantin tarafından onartılmıştır. Yontma taşlardan yapılan sütun 20,68 metre yüksekliğindedir. 1.60 metre yüksekliğinde bir kaide üzerine oturtulmuştur.

YILANLI SÜTUN
 

Sultanahmet Meydanı'nda bulunur.Yunanlıların Persler'e karşı kazandıkları zaferden sonra, M.Ö. 479'da Apollon Tapınağı'na dikilmiştir. Savaşta ele geçirilen silahlar eritilerek bu anıt yapılmıştır. Daha sonra I. Konstantin (M.S. 324 -337) döneminde İstanbul'a getirilmiştir.

Birbirine dolanmış ve başları üç ayrı yöne bakan yılanlar şeklindedir. Yılanların üzerinde de savaşa katılan 31 Yunan kent devletinin isimleri yazılıdır. Sütun 8 m. yüksekliginde yapılmıştır. Günümüzde ise sadece 5.30 metre yüksekliğindedir ve yılanların başları kayıptır.

YILDIZ SAAT KULESİ
 

Sultan II. Abdülhamid tarafından 1890 yılında Yıldız Camii'nin bahçesine yaptırılmıştır. Sekizgen planlı ve üç katlıdır. Birinci katta dört ayrı kitabe vardır. Ikinci kat termometre ve barometreler içindir. Son kat saat odasıdır. Çatı üstünde rüzgar gülü vardır. Saati 1993 yılında tamir ettirilmiştir.