İstanbul Gezi Rehberi - Modern Mimari

FATİH SULTAN MEHMET KÖPRÜSÜ

İstanbul Boğazı üzerine ikinci olarak inşa edilen, Kavacık ile Rumeli Hisarüstü arasındaki, Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayan asma köprüdür. Toplam uzunluğu 1.510 m. olan köprünün proje hizmetleri bir İngiliz firması, inşası ise Japon konsorsiyumu tarafından gerçekleştirilmiştir. İnşasına 1985 yılında başlanan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü 1988 yılında tamamlanmıştır.

HALİÇ KÖPRÜLERİ

Boğaz'ın aksine Haliç üzerindeki köprülerin tarihi 19. yüzyılın ilk yarısına kadar uzanmaktadır. O tarihlerden itibaren ihtiyaca göre farklı zamanlarda Haliç üzerine köprüler inşa edilmiştir.

Günümüzde Haliç üzerinde dört köprü bulunmaktadır. Sırasıyla gidecek olursak, Haliç üzerindeki ilk köprü Eminönü ile Karaköy'ü birbirine bağlayan Galata Köprüsü'dür. Bugün mevcut olan köprü oldukça yeni tarihlidir. 1992 yılında açılan yeni Galata Köprüsü'nün yapım faaliyetleri 6 yıla yakın sürmüştür. Yaklaşık uzunluğu 470 m. olan bu köprü, 80 m.lik eniyle dünyanın en geniş ikinci köprüsüdür.

Daha önce bu köprünün yerinde olan ve yeni köprünün yapımı esnasında yanarak hasara uğrayan eski Galata Köpriısü ise bulunduğu yerden sökülerek Balat ile Hasköy arasına kurulmuştur. Günümüzde Haliç üzerindeki üçüncü köprü olan bu eski Galata Köprüsü'nün ilk inşa tarihi 1912'dir.

Haliç üzerindeki ikinci köprü ise Unkapanı ile Azapkapı'yı birbirine bağlayan Unkapanı veya Atatürk Köprüsü'dür. Daha önce burada var olan köprü, 1936 yılında çıkan bir fırtınada parçalanmış, bunun yeıine yapılan ve günümüzde de kullanılan köprü 1940 yılında tamamlanarak hizmete sunulmuştur. Unkapanı Köprüsü'nün uzunluğu 477 m.dir.

Haliç üzerindeki dördüncü köprü ise Ayvansaray ile Halıcıoğlu arasında bulunan Haliç Köprüsü'dür. 1974'de açılan bu köprü E-5 Karayolu'nu Boğaziçi Köprüsü'ne bağlamaktadır.

ATATÜRK KÜLTÜR MERKEZİ

Batı kaynaklı sanatların icra edilebilecegi bir mekan oluşturmak amacıyla Taksim'de İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nce 1946'da yapımına başlanan ve İstanbul'un fethinin 500. yıldönümünde açılması planlanan AKM'nin ilk projesi Mimar Feridun Kip ve Rüknettin Güney'e aittir. Ancak maddi imkansızlıklar nedeniyle beklenen tarihte açılış gerçekleşmemiştir. Daha sonra binanın yapım işi Bayındırlık Bakanlığı'na devredilmiş; proje mühendis Hayati Tabanlıoğlu tarafından küçültülerek 1969 yılında tamamlanmıştır.

İstanbul Kültür Sarayı adıyla hizmet veren bina 1970 yılında çıkan bir yangında büyük hasar görmüştür. Mimar Willi Ehle ve Hayati Tabanlıoğlu yönetiminde sürdürülen onarım çalışmaları esnasında yapıda bazı eklemeler ve değişiklikler yapılmıştır. Bina 1978 yılında bugünkü haliyle ve Atatürk Kültür Merkezi adıyla hizmete girmiştir.

AKM günümüzde 1.300 kişilik büyük salonu, 500 kişilik konser salonu, 250 kişilik sinema salonu, 200 kişilik oda tiyatrosu, sergi salonları ile Türkiye'nin en büyük sanat kurumudur. Çağdaş mimarinin bütün özelliklerine sahip olan bina birbiri ardına sıralanmış dikdörtgen prizmalar şeklinde tasarlanmıştır. İşlevselci ekolün bir temsilcisi sayılan binanın içi de. gösterişsiz bir biçimde dizayn edilmiştir. .

CEMAL REŞIT REY KONSER SALONU

İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan ve Harbiye de 1989 yılında açılan CRR Konser Salonu İstanbul’un sadece konser mekanı olarak düzenlenmiş ilk binasıdır.

Binanın dış cephesindeki taş işlemeler ve iç dekorasyon 13. yüzyıl Selçuklu sanatından stilize edilerek oluşturulmuştur. Salon 900 kişiyi oturtabilecek bir kapasiteye sahiptir.Türkiye'nin en iyi akustik düzenine sahip olan salonda akustik konser kabuğu ve ERES sistemi ile tüm seslerin salonun her yerinde eş düzeyde dinlenebilmesi sağlanmıştır.Alt salon ve fuayeler her türlü sergiye imkan verecek şekilde ışıklandırılmıştır.Ayrıca binada kongrelerde kullanılmak üzere 6 dilde çeviri ve kayıt yapabilen simultane çeviri merkezi ile bir de basın merkezi vardır.

OTOGAR

Büyük İstanbul Otogarı veya Ferhatpaşa Otogarı olarak adlandırılan İstanbul'un yeni otobüs terminali Esenler'de, Ferhat Paşa Çiftliği mevkiindedir. Otogar binasının inşasına 1987 yılında başlamıştır. Yapımı Cevahirler İnşaat firmasınca gerçekleştirilen Otogar binasının açılışı 1994 yılında yapılmıştır. Otogar, 295.000 m2 büyüklüğünde bir alan üzerine kurulmuş bir yapı kompleksidir. İçinden hafif metronun da geçtiği otogarda toplam 168 ofis vardır.

PERPA

Piyale Paşa Bulvarı'nın kenarında yer alır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin Haliç temizleme projesi uyarınca dükkanları istimlak edilen Perşembe Pazarı esnafı için yapılmıştır. İnşasına 1986'da başlanmış ve 1989 yılında hem hukuksal, hem de fiziki sorunlarına rağmen açılmıştır. Perpa monoblok bir yapı olarak hem Türkiye'nin ve hem de dünyanın en büyük binalanndan biridir. Toplam 140.000 m2 lik bir alan üzerine kurulmuş bulunan binanın toplam kullanım alanı yaklaşık 660.000 m2 dir. Yapı içerisinde toplam 4.500 işyeri vardır.

İş merkezlerine uzaklığından ötürü işyerlerinin büyük kısmı günümüzde boş bulunmaktadır.

LÜTFİ KIRDAR KONGRE VE GÖSTERİ SALONU

Harbiye'de, Askeri Müze'nin arkasındadır. Daha once "Spor ve Sergi Sarayı" olan adı, 1988 yılında bugünkü haline donüştürülmüştür.

Projesi P. ViettiVioli, Şinasi Şahingiray ve Fazıl. Aysu tarafından hazırlanan salonu inşasına 1948 yılında başlanmış ve bir yıl sonra yapılan uluslararası bir güreş turnuvasıyla hizmete açılmıştır.

7.000 kişilik seyirci kapasitesi olan salon, günümüze kadar birçok ulusal ve uluslararası spor müsabakalarıyla sergi, konser gibi diğer etkinliklere ev sahipliği yapmıştır.

ABDİ iPEKÇİ SPOR SALONU

Zeytinburnu İlçesi'nde, Kazlıçeşme semtindedir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yaptırılan spor salonunun inşasına 1979 yılında başlanmış, tamamlanması ise ancak 1990 yılında mümkün olmuştur.

Basketbol, voleybol, güreş ve halter gibi çeşitli spor dallarında gerek ulusal gerek uluslararası çeşitli müsabakalara ev sahipliği yapmasının yanı sıra, konser ve kongre gibi çeşitli etkinliklere de sahne olmaktadır. Toplam seyirci kapasitesi 7.000 kişidir.

İNÖNÜ STADYUMU

Dolmabahçe Sarayı'nın arkasında, saraya ait hasahırların bulundugu alan üzerinde inşa edilmiştir. Stadyumun projesi Fazıl Aysu ve Şinasi Şahingiray'la birlikte ünlü İtalyan mimar Vietti Violi tarafından hazırlanmıştır.

Binanın temeli ilk olarak 1939 yılında atılmış, fakat patlak veren II. Dünya Savaşı nedeniyle inşaat durmuş; ancak 1943 .yılında yeniden başlayabilmiştir. 1947 yılında oynanan Beşiktaş-AIK (İsveç) maçıyla İnönü Stadyumu açılmıştır.

Açıldığı zaman 16.000 kişi olan seyirci kapasitesi, daha sonra yapılan ilavelerle 38.000 kişiye çıkarılmıştır. Şu an İstanbul'un en büyük stadyumu olma özelliğini taşır. Milli Takım ve Beşiktaş futbol takımının maçlarını oynadığı stadyum, zaman zaman konserlere de ev sahipliği yapmaktadır.