ALIŞ-VERİŞ CENNETİ İSTANBUL
Coğrafi konumunun İstanbul'a sağladığı avantajların başında, ticaret
yollarının üzerinde olması gelmektedir. Bu nedenle İstanbul, tarih boyunca hep
önemli bir alış-veriş merkezi olmuştur. Önceleri Hindistan ve Uzakdoğu'dan, daha
sonra ise Avrupa'dan gelen mallar İstanbul'da toplanmış; aynı şekilde Osmanlı
ülkesinde üretilen en değeıli mamüller payitaht olan İstanbul'un pazarlarında
satışa sunulmuştur. Fakat belirtmek gerekir ki İstanbul sadece ithal edilen veya
başka bölgelerde üretilen mallann satıldığı zengin bir pazar değil, aynı zamanda
çok önemli bir üretim merkezidir.
Bu nedenlerden dolayıdır ki İstanbul denince Boğaz, camiler ve Kızkulesi'nin
yanısıra Kapalıçarşı, Mısır Çarşısı, Mahmutpaşa ve şik mağazalar ilk akla gelen
şeyler arasındadır. Yakın zamanlara kadar ve hatta bazen günümüzde dahi İstanbul
dışında yaşayanlar için, bir malın İstanbul'dan geliyor olması, o mala değer,
kalite ve prestij kazandıran bir faktördür.
Türkiye'deki kuyumculuğun, konfeksiyon ürünlerinin, beyaz eşyanın, kozmetik
ürünlerin, deri mamullerinin, sanat ürünlerinin, antikanın, bilgisayar ve diğer
elektronik eşyarın ve sayamayacağımız daha bir çok mamulün merkezi İstanbul'dur.
Esas merkezi İstanbul olmayan ürünlerde dahi başka bir yere gitmenize gerek
yoktur. Çünkü bu ürünlerin de en güzel olanlarını İstanbul'dan kolayca ve uygun
fiyatlarla temin etmeniz her zaman mümkündür. Diyelim ki halı ve mobilyanın
merkezi İstanbul değildir, ama yine de Türkiye'nin en güzel mobilyalarını ve
halılarını bu kadar kolaylıkla ancak İstanbul'dan alabilirsiniz.
Aynı şekilde, dünyanın en şık mamulleri ve markalarına da yine İstanbul'da
kolayca ulaşmak mümkündür. İtalya'dan Fransa'ya, Amerika'dan Japonya'ya, Kore ve
Tayvan'dan bütün eski Doğu Bloku ülkelerine kadar her ülkenin aradığınız veya
dünyaca tanınan marka ve malları İstanbul'da satılmaktadır.
Öte yandan yalnızca Türkiye'nin değil, ama aynı zamanda bütün dünyanın en şık
alış-veriş merkezlerinden bazıları da İstanbul'dadır. Galleria ve Akmerkez
bugüne kadar toplam üç kere Uluslararası Alışveriş Merkezleri Komisyonu
tarafından birincilikle ödüllendirilmiştir.
Tüm bunlardan ötürü sadece Türkiye'de değil diğer birçok ülkede İstanbul bir
alış-veriş cenneti olarak ünlenmişıir. Bunun en çok farkında olan ve bundan en
çok istifade edenler, özellikle komşu eski Doğu Bloku ülkelerinin
vatandaşlarıdır. Komşu ülkelerle yapılan bavul ticaretinin merkezi rakipsiz hir
biçimde İstanbul'dur. Yanı sıra her yıl İstanbul'u ziyaret eden milyonu aşkın
diğer ülkelerden gelen turistlerin de İstanbul'dan eli boş gitmedikleri
kesindir.
Bir şeyin altını çizmekte fayda vardır: İstanbul sadece lüks ve pahalı
alışverişin yapıldığı bir yer değildir. Aynı zamanda tarım ürünleri hariç,
herşeyi en ucuza alabileceğiniz bir şehirdir. Kısacası geliriniz ve zevkleriniz
her nasıl olursa olsun, sizi en hoşnut edecek alışverişleri ancak İstanbul'da
yapabilirsiniz.
KAPALIÇARŞI
Dünyaca
ünlü Kapalıçarşı İstanbul'un en kalabalık alışveriş merkezidir. Mimari üslubu,
yerleşimi, ürün çeşitleri, tarihi ile aynı zamanda İstanbul'un en önemli
turistik mekanlarındandır. 8 girişi olan çarşının her bir kapısı İstanbul'un
tarihi dokusunda yer işgal eden önemli eserlere açılır. Nuruosmaniye Camii,
Çemberlitaş, Bayezid Külliyesi, İstanbul Üniversitesi Binası, Sahaflar Çarşısı
bunlardan birkaçıdır.
Şehrin antik dönemlerinden bu yana önemini korumuş bir bölgesine kurulan
Kapalıçarşı Fatih Sultan Mehmed tarafından 1461'de yaptırıldı. Kanuni Sultan
Süleyman döneminde ise yeni eklerle genişletildi. 16. ve 17. yüzyılda yangın ve
depremlerden zarar gören çarşı 1894 depreminde tamamen yıkıldı ve 1898'de
yeniden inşa edildi. 1943 ve 1954'de. tekrar yanan Kapalıçarşı, bugünkü
görünümünü bu yangınlardan sonra yapılan tamiratla kazandı.
30 hektardan fazla bir alana kurulu olan Kapalıçarşı, 61 sokak ve 3 ana
bölümden oluşur. Çarşı'da başta kuyumcular ve sarraflar olmak üzere,
antikacılar, silahçılar, halıcılar, dericiler gibi bir çok esnaf faaliyet
göstermektedir. Her sokak belli bir bölüme ayrılmıştır ve aranan kolayca
bulunur.
Kapalıçarşı bu gün gizli bir finans merkezi işlevini de görmektedir. Dünyanın
her yerindeki para merkezleriyle 24 saat iletişim içindedir. Çarşıdaki birçok
esnaf aynı zamanda döviz işlemleri de yapmaktadır.
Pazar hariç her gün, 7.00 - 19.00 arasında açıktır.
MISIR ÇARŞISI
Eminönü'nde
Yeni Cami'nin arkasında ve Çiçek Pazarı'nın yanındadır. İstanbul'un
en eski kapalı çarşılarından olan Mısır Çarşısı 1660 yılında Turhan Sultan
tarafından yaptırılmıştır, mimarı Kazım Ağa'dır. Çarşı son olarak 1940 -1943
yılları arasında İstanbul Belediyesi tarafından restore ettirilmiştir.
Aktarlarıyla meşhur bu çarşıda halen tabii ilaçlar, baharat, çiçek tohumları,
nadir bitki kök ve kabukları gibi eski geleneğine uygun ürünlerin yanısıra,
kuruyemiş, şarküteri ürünleri, değişik gıda maddeleri satılmaktadır. Pazar
günleri kapalıdır.
AKMERKEZ
1993'de
Etiler'de hizmete giren Akmerkez, İstanbul'un en modern alış-veriş
merkezlerinden ve dolayısıyla en çok ilgi gören mekanlarından biridir. Üç ayrı
birimden oluşan Akmerkez, bu açıdan diğer alışveriş merkezlerinden aynlır. Bu
birimler alışveriş merkezi, iş merkezi ve konut bölümleridir. Halen tam kapasite
faaliyette olan bölüm alış veriş merkezidir ve 226 bağımsız birim vardır. Konut
kısmına henüz tam yerleşilmemiştir; iş merkezine de bazı işyerleri taşınmaya
başlamıştır.
Birçok tanınmış giyim markasının satıldığı bağımsız bölümler iki kata
yayılmıştır. Alt katta elektronik aygıtlar, kitabevi, ev. eşyaları, hediyelik
eşyalar, çocuk eşyaları vb. satıldığı bölümlerin yanısıra ünlü 5 Restaurant
tarafından işletilen S Cafe yeralır. Üst katta fast food büfeleri ve cep
sinemaları vardır.
Akmerkez 1994 yılında Milletlerarası Alışveriş Merkezleri Birliği'nin 1994
yılında hizmete açılmış alışveriş merkezleri arasındaki yanşmasında mimari ve
işletme dallarının en iyisi olarak seçilmiş ve ödüllendirilmiştir. Haftanın her
günü açıktır.
CAPITOL
Şehrin
Anadolu yakasında Üsküdar/Altunizade'de Tophanelioğlu Caddesi üzerindedir.
1993'de açılan Capitol Alışveriş Merkezi 57.000 m2 kapalı sahaya sahip 6 katlı
bir bina olarak hizmet vermektedir. Alışveriş merkezinde Migros ve Çarşı
Mağazası'nın yanısıra bir çok ünlü giyim markalarının satıldığı dükkanlar
bulunmaktadır. Ayrıca merkez içinde 4 sinema, tiyatro, çocuk tiyatrosu, bowling
salonu, bilardo salonu, video oyunları, sanat galerisi, çocuk kitap reyonu,
videowall sahası ve merkezin radyosu da vardır. Haftanın 7 günü açıktır.
CAROUSEL
Bakırköy'de, 70.000 m2'lik alan üzerine kurulu bulunan Carousel Alışveriş ve
Yaşam Merkezi, Eylül 1995'te açılmıştır. Carousel'de dünyanın ve Türkiye'nin
önde gelen toplam 77 mağazası, biri çocuklar için hazırlanan toplam 600 kişilik
4 sinema salonu, 800 araç kapasiteli 2 katlı otaparkı, toplam 1000 m2'lik
bölünebilir özellikte sergi ve gösteri alanı, dev hipemıarket ile fast food
üniteleri bulunuyor. Ayrıca profesyenel sergilere de yer verilmekte ve cumartesi
ve pazar günleri de çocuk tiyatrosu sergilenmektedir.
Carousel'in en büyük özelliği, alışveriş merkezinin kalbine kurulu olan
Atlıkarıncadır. Toplam 36 atlı dev atlıkarınca, aynı zamanda merkeze adını da
veriyor. Atlıkanncada özürlüler için özel olarak tasarlanmış binekler de mevcut.
Carousel'de yiyecek katı dışındaki alanlarda sigara içilmiyor.
GALLERIA
İstanbul'un
ilk modern alışveriş merkezi olan Galleria 1988'de açılmıştır. Ataköy'de Sahil
Yolu ,:üzerinde bulunmaktadır. Toplam 70.000 m2'lik bir alana yayılan alışveriş
merkezinde, aralarında Vakko, Beymen gibi ünlü giyim markalarının da olduğu 127
mağaza bulunmaktadır. Birinci katta ünlü fast-food markalarının da bulunduğu
kafeteryalar ve büfeler vardır. Alışveriş merkezinde aynca buz pisti, 2.000
araçlık otopark, fuar salonu, cep sineması ve seminer salonlan da mevcuttur.
1988'de Uluslararası Alışveriş Merkezleri Konseyi'nin, o-yıla ait en iyi
mimari tasarım, en iyi mağaza kompleksi en detaylı proje, en hızlı inşaat ve en
farklı özellikler taşıyan merkez birincilik ödülünü almıştır. Haftanın yedi günü
açıktır
CARREFOUR
Kozyatağı'nda
bulunan ve Anadolu yakasındaki en büyük alış-veriş merkezi olan Carrefour 22
Kasım 1993 yılında bir .hipermarket olarak açılmıştır. 24 Mayıs 1996 tarihinde
Carrefour Ticaret Merkezi'ne dönüşen ve 30.000 m2'si alışveriş merkezi olmak
üzere toplam alanı 68.000 m2'dir. Carrefour Hipermarket 86 kasa ile
müşterilerine hizmet vermektedir. Giyimden ev dekorasyonuna sağlık ve estetik
merkezlerinden, kuru temizlemeye kadar birçok mağazanın bulunduğu merkezde, 11
fast-food, 5 restorant ve 1000 kişiye hizmet verecek yemek bölümünün yanısıra,
iki bankanın da şubesi bulunmaktadır. İki katlı olan alış-veriş merkezinde 107
mağaza bulunmaktadır.
Sadece hipermarketinde 40.000 ürün ile tüketciye hizmet veren ve günde
ortalama 40.000 kişinin gezmekte olduğu Carrefour Ticaret Merkezi'nin 3000
otomobillik otopark alanı da bulunmaktadır.
SAHAFLAR ÇARŞISI
Beyazıt semtinde, Bayezid Camii ile Kapalıçarşı'nın Fesciler kapısı arasında
yeralan Sahaflar Çarşısı, 1460'da Kapalıçarşı ile beraber kuruldu. Bugünkü
görünümünü ise 1952'de aldı. Yakın zamanlara kadar, İstanbul entellektüellerinin
ve okuma meraklılarının yanısıra, bütün dünyadan değişik amaçlarla gelen
araştırmacıların ilgi gösterdiği bir mekan oldu. Günümüzde ise İstanbul kültür
hayatında çok önemli yeri olan Sahaflar Çarşısı eski karakterini kaybetmiştir.
Bir zamanlar en değerli yazmaların, nadir basılı kitaplann el değiştirdiği,
eğitim. ve kültür hayatına zenginlik katan bu mekanda, artık çok az eski kitap
bulunabilmektedir. Yeni hali daha çok bir kitapçılar çarşısı görünümündedir.
Ders kitaplarından yabancı yayınlara kadar bir çok kitap satılmaktadır.
Sahaflar Çarşısı'ndaki çarşının asıl dükkanları pazar günleri kapalıdır.
Buraya 1977'de kurulan küçük barakalar ve sergiler haftanın her günü açıktır.
HORHOR BİT PAZARI
Fatih İtfaiye ile Aksaray arasında, Horhor'daki bu bit pazarı alışagelmiş
olduklarımızdan biraz Earklı bir bit pazarıdır. Burası her türden kullanılmış
eşya temin edebileceğiniz bir alış-veriş mekanı değildir. Horhor'dan daha çok
eski mobilyalar alabilirsiniz. Ama "bit pazarı" olan ismi sizi yanıltmasın;
çünkü burada genellikle antika mobilyalar veya antika olabilecek kadar nadide
değilse bile, eski fakat hala değerli mobilyalar satılmaktadır. Yani aslında
burası bir antikacılar çarşısıdır. Aynı zamanda çarşıda, bu türden eski
mobilyaları tamir eden ve benzerlerini üreten atölyeler de vardır.
KUYUMCULUK
Tarihi
mesleklerden biri olan kuyumculuk, İstanbul'da tam bir sanata dönüşmektedir.
Yüzyıllardır kuyumculuk sanatının ve mesleğinin başkenti olan İstanbul, bu
özelliğini günümüzde de hiç rakipsiz sürdürmektedir. İstanbul'un her semtinde en
kolay erişilen işyerleri olan kuyumcular, özellikle Kapalıçarşı'da topluca
bulunmaktadırlar. Kapalıçarşı ve civarındaki atölyelerde bilezikten kolyeye,
yüzükten broş ve künyeye, küpeye varıncaya kadar her türlü ürün hem klasik, hem
de Batı'daki modaya uygun tarzlarda çalışılmaktadır. Bu nedenle İstanbul aynı
zamanda Türkiye'deki takı modasını da belirlemektedir.
BALIK PAZARLARI
İstanbul'da
balık pazarlarının tarihi Bizans'a kadar uzanır. Eminönü ve Galata'daki balık
pazarları en eski olanlandır. Ama günümüze ikisi de ulaşamamıştır. Bugün
İstanbul'un en ünlü balık pazarları Galatasaray'daki Beyoğlu balık pazan ile
Beşiktaş, Kumkapı ve Sarıyer Balık Pazarı'dır.
SEMT PAZARLARI
İstanbul'un
hemen her semtinde, kurulduğu semtin ya da kurulduğu günün adıyla anılan semt
pazarları vardır. Bu açık. pazarlarda çok sayıda tezgah yan yana kurulur ve
gıdadan tekstile, ev eşyasından canlı hayvana hemen hemen bütün ihtiyaç
maddeleri satılır. Bu pazarlar şehir kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır.
Satıcılarıyla, sesleriyle, deyimleriyle, satış yöntemleriyle ilginç bir İstanbul
zenginliğini yansıtırlar. İstanbul'un halen faal semt pazarlarının en ünlü ve en
eskilerinden biri Çarşamba Pazarı'dır. Fatih'de, aynı isimli semtte Çarşamba
günleri kurulan pazar 36 sokak ve 4 caddeye yayılır. Salı Pazarı, Anadolu
Yakası'nda, Kadıköy'de Eski Kuşdili Çayırı üzerinde Salı günleri kurulan önemli
bir semt pazarıdır. Beşiktaş ilçesi'nde Cumartesi günleri kurulan Beşiktaş
pazarı da büyük pazarlardandır. Ulus'ta Musevi Mezarlığı yanında Perşembe
günleri kurulan Ulus Pazarı ise İstanbul'un en yeni semt pazarlarındandır.
Haftada bir kurulan bu pazarların yanısıra İstanbul'un kendine has başka
pazarları da vardır.
Çiçek Pazarı, Eminönü'nde, Mısır Çarşısı'nın arkasına kuruludur. Hafta
sonları da açık olan pazarda bitki, çiçek ve süs hayvanlan satılır. Koç Pazarı,
Kurban bayramı öncesi Topkapı'da açılır. Kurbanlık hayvan satışı yapılır. Gül
Pazarı ise gül mevsiminde Eyüp'de Yavedud yakınında kurulur. Gül ve çiçek
satılır.