 |
İstanbul Eserleri - Kariye Müzesi
“Chora” adının orijinal anlamı şehir dışı, kırsal alandır. 5. yy.da yapılan Roma
şehir surlarından evvele ait olan, belki küçük bir kiliseye verilen isim, aynı
yerde yapılan sonraki kiliselerin de adı olmuştur. Günümüzdeki küçük yapı 11 ile
14. yy.la tarihlendirilir. Hareketli dış mimarisinin yanında iç mozaik ve fresko
dekorasyonları Bizans sanatının Rönesans'ı sayılan şaheserlerdir. Bunlar, 14. yy
da yapılan eklentilerle birlikte Theodor Metohides tarafından yaptırılmıştı.
Girişteki iki koridorda, kronolojik olarak, Bakire Meryem ve İsa’nın hayatları,
İncil’de olduğu gibi, mozaiklerle anlatılmıştır. Yan ek şapelde ise dini konular
fresk olarak işlenmiştir. Konular arasında kilise ve saray ileri gelenleri
figürleri de yer alır. 16. yy. başlarında camiye çevrildikten sonra yer, yer
kapatılan mozaik ve freskolar 1950’den itibaren Amerikan – Bizans Enstitüsü
tarafından ortaya çıkarılmıştır. Kariye manastır ve kilisesi zaman içerisinde
civarında imparatorluk sarayları ile komşu olmuş ve önem kazanmıştı. Usta
sanatçıların binayı böylesine zengin ve itina ile süslemeleri 14. yy. zor
şartlarının içerisinde gerçekleşmişti. Zamanının önemli bir devlet adamı ve
alimi olan Theodor Metohides 1320 yıllarda, yan şapel, dış narteks ve
süslemeleri yaptırtan kimseydi. Duvar resimleri bir artistler grubunun
eserleridir. Orta mekânın üst kısımlarındaki mozaikler zamanımıza
gelememişlerdir. Bizans resim sanatının bir özelliği de figürlerin yanına
monogram ve yazıt ilave edilmesidir. Kariye civarı ahşap yapılarla çevrili otel
ve kafelerin bulunduğu şirin bir semttir.
|